Skip navigation.
Home

بهائیان، سازمان ملل و شرایط سیاسی ایران - مورد شناسی

ترجمه قسمتی از کتاب خانم نازیلا قانع در مورد تجربه تاریخی دفاع از حقوق جامعه بهائیان ایران با استفاده از ابزارهای سازمان ملل متحد

Human Rights, the un and the Baha'Is in Iran by Nazila Ghanea-Hercock ISBN 9041119531 / 9789041119537 / 90-411-1953-1 Publisher Brill Academic Publishers

روابط ایران و سازمان ملل متحد در خصوص بهائیان

بهائیان، سازمان ملل و شرایط سیاسی ایران - مورد شناسی

قسمت اول

نازیلا قانع

روابط ایران و سازمان ملل متحد

ایران یکی از اولین امضاکنندگان منشور سازمان ملل متحد در سانفرانسیسکو به شمار می رود و روابط اولیه اش با این سازمان بسیار مثبت توصیف شده است. (1) ایران در دوران سلطنت شاه، رسماً به اهداف سازمان ملل پایبند بود اما در مجامع این سازمان به نوعی، بازیکنی تنها به حساب می آمد. با اینکه گردهمایی جهانی سال 1968 حقوق بشر در تهران برگزار شد و با وجود ادعای شاه مبنی بر اینکه ایران میراث دار نخستین بیانیه حقوق بشر توسط کوروش بزرگ در 2500 سال پیش است، در دهه 1970 گزارش حقوق بشر ایران یکی از بدترین موارد تجاوز به حقوق بشر را نشان می داد. (4)

بهاییان ایران در دوران شاه از نظر سیاسی و قانونی به رسمیت شناخته نمی شدند. در موج سرکوبی های بهاییان در سال های میانی دهه 1950 ، شاه در صدد جلب حمایت علما در مبارزات ضد کمونیستی خود بود و علما نیز می خواستند در نقشه ای برای نابودی پیروان دیانت بهایی از پشتیبانی شاه بهره مند گردند. بنابراین این دو پیمانی کوتاه مدت بستند که منجر به تخریب ساختمان

هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل و مساله بهاییان

روابط ایران و سازمان ملل متحد

قسمت دوم

نازیلا قانع

هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل و مساله بهاییان



برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

گزارش مساله بهاییان در فصل های 4 تا 6 کتاب حاضر به هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل پرداخته جزییات بیشتری از مداخلات مربوطه را در ضمیمه 3 آورده است. بر اساس گفته هنکین (Henkin) در مورد هیات مبتنی بر منشور « فعالیت هایشان گاهی سیاسی به نظر می رسد نه قانونی، اما این اعضا در صدد القاء قواعد و هنجارها هستند و می تــوان آنها را بــخشی از سیستــم اجرایــی ] حقوق بشر[ به حساب آورد». (30) هسته مرکزی کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل است. این کمیسیون خود دارای عضوی تابعه به نام کمیسیون تابعه سازمان ملل در حفظ و ارتقاء حقوق بشر می باشد. (31) در حقیقت همین کمیسیون تابعه بود که برای اولین بار مساله بهاییان را در دستور کار سازمان ملل قرار داد. نگرانی کمیسیون تابعه بود که بین سال های 1982 تا 2001 کمیسیون حقوق بشر را وادار نمود ایران را به عنوان محلی از نگرانی در مورد حقوق بشر در دستور کار قرار دهد. کمیسیون حقوق بشر گزارشگران ویژه، نمایندگان ویژه یا کارشناسان غیر تابعه

بررسی مساله بهاییان ، 1980

قسمت سوم

بررسی مساله بهاییان در هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل

نازیلا قانع


برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

1980

بررسی مساله بهاییان ، 1981

بررسی مساله بهاییان در هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل



برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

1981

در گفتگوها پیرامون صدور قطعنامه 1981 کمیسیون تابعه، ابتدا دو مانع و سپس دو سوال پیش آمد که نقل محفل شد.

اولین مانع این بود که پرسش در مورد تجاوز به حقوق بشر به عنوان مسایل داخلی یک دولت مواردی هستند که فقط به همان دولت مربوط می شود. آقای سافینسکی (Sofinsky)، عضو کارشناس بر این عقیده بود که قطعنامه کمیسیون تابعه در امور داخلی ایران دخالت کرده است. دلیل اصلی این طرز فکر شاید برگرفته از اظهارات دیگرش در همان نشست کمیسیون باشد. از این اظهارات اینگونه بر می آید که انقلاب ایران باید اجازه داشته باشد خط سیر خود را طی کند؛ حقوق بشر در تمام انقلابات گذشته هم نقض شده است – اما بعداً دولت جدید موفق شده که ملاک های حقوق بشر را بازسازی و برقرار کند، و بالاخره اینکه نیروهای متخاصم در ایران باید به حال خود گذاشته شده تا مشکلاتشان را بدون جانبداری کمیسیون تابعه حل و فصل کنند. با این حساب افکار وی

بررسی مساله بهاییان ، 1982

بررسی مساله بهاییان در هیات مبتنی بر منشور سازمان ملل



برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

1982

اولین قطعنامه کمیسیون حقوق بشر بر شرایط حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران در سال 1982 صادر شد. قطعنامه 27/1982 از دبیر کل سازمان ملل درخواست نمود به تلاش خود تا حصول اطمینان از برخورداری کامل بهاییان از حقوق انسانی و آزادی های اساسی ادامه دهد. از آن پس تمام قطعنامه های صادره از کمیسیون درباره این مساله، نگرانی از موقعیت جامعه بهایی ایران را بازگو کرده است.

در این سال مذاکرات و مباحثات کمیسیون تابعه در بیشتر موارد بدون تغییری با نشست پیشین ادامه یافت. با این حال، هیئت نمایندگی ایرانی ادعا می کرد بهاییان متهم به جنایات سیاسی بسیاری هستند. این اتهامات مبنی بر ارتباط بهاییان با صهیونیسم، پلیس مخفی شاه (ساواک) و نخست وزیر پیشینش هویدا نیاز به مذاکرات بیشتری را ایجاب می کرد. با وجود اینکه هیئت نمایندگی ادعا می کرد یک دسته اسناد و مدارک در مرکز قبلی ساواک کشف شده که شاهدی انکار ناپذیر بر ارتباط بهاییان با رژیم صهیونیستی است، (47) هیچ کدام از این مدارک در صورت درخواست کمیسیون تابعه ارائه نشد. اگر هر نوع ارتباط

ادامه نتیجه گیری : بهائیان سازمان ملل

برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

نکته جالب توجه اینجاست که افزایش پذیرش نفوذ خارجی از سوی ایران و نیازهای اقتصادی این کشور با تغییر روند آزار و اذیت بهاییان ایران از حملات فیزیکی شدید به نهادینه کردن آزارها در لایه های زیرین و ساختاری انزوای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی همزمان است. در اینجا به نظر می رسد که شرایط کلی تثبیت شده باشد. در حالیکه کاهش آشکار شکاف میان موضع علنی ایران در زمینه حقوق بشر و موضع جهانی در همین باره را می توان نشانه ای از پیشرفت دانست، اما در این مورد قضاوت های دیگری نیز می توان قائل شد. مثلاً این مساله می تواند نشان از محدودیت26 عمل جامعه جهانی در سازمان ملل و یا نشاندهده نگرشی کوتاه نظرانه به موارد نقض حقوق بشر باشد. به باور آلستون (Alston) کمیسیون تنها زمانی به جنبش می افتد که بخواهد پس از اینکه خونی ریخته شد آنهم در ابعاد بزرگ27 روش خاصی را برنامه ریزی کرده و برای حفظ آن حمایت سیاسی به دست آورد. ایران نیز با بهره گیری از هوش سیاسی و تدبیر از این نقطه ضعف جامعه جهانی و طرز عملکرد آن در مجامع حقوق بشری آگاه است.

بهائیان ، سازمان ملل ، و شرایط سیاسی ایران : نتیجه گیری


برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید

بخش 3 (فصول 4 تا 6) این کتاب به بررسی دقیق و نکته به نکته مورد بهاییان در انجمن های حقوق بشری وابسته به سازمان ملل می پردازد. با وجود موارد متعددی که برای جلب حمایت در این انجمن ها با هم رقابت می کردند، مساله طرح بازخواست ایران به خاطر رفتارش با بهاییان در همان سال 1980 در کمیسیون تابعه و سپس در 1982 در کمیسیون سازمان ملل بسیار باعث امیدواری بود. اما با توجه به موفقیت در قرار دادن مورد بازخواست ایران در دستور کار این هیات و در تداوم آن در دستورالعمل بین المللی تا سال 2002، تنها بررسی سالانه، بررسی اطلاعات مربوط به نقض آشکار حقوق بشر و آزادی های اساسی و مطالعه جامع موقعیت هایی که نمایانگر الگوی دائمی نقض آشکار حقوق بشر بوده اند همانطور که در قطعنامه 1235 (XLII) 1967 میثاق بین المللی شورای اقتصادی اجتماعی سازمان ملل (ECOSOC) آمده است کافی به نظر نمی رسد.24 مذاکرات عمومی سالانه، انجام تحقیقات توسط کمیسیون، تبلیغات و جنجال بوجود آمده، فشاری که با تمام قوا در روابط دوجانبه و یا چند جانبه به ایران وارد می آمد، همگی نتیجه گزینش این مساله بود. با این حال، تمام این تمهیدات و اقدامات بایستی به پوسته سخت و محکم حکومت خودمختار جمهوری اسلامی چنان نفوذ کنند که بتوانند در شرایط مورد نظر در کشور به طور کامل به کار گرفته شوند. به گفته نیومن و وایز براد، نتیجه و تاثیر این اقدامات

 

نهادینه سازی آزار و اذیت 1994


برای مطالعه قسمت قبلی اینجا را کلیک کنید


نکته ای که در این سال به صراحت توسط گزارشگر ویژه سازمان در کمیسیون مطرح شد مساله تعصب مذهبی بود. گفته شد که وضعیت اقلیت های مذهبی در طول سال های اخیر همچنان بدتر شده است. این واقعیت در مورد جامعه بهایی و جوامع گوناگون مسیحیان نیز صادق است.42 از آنجا که در این گزارش بر هر دو این ادیان تاکید شده است، بد نیست طرحی مقایسه ای از شرایط این دو گروه در سال های نخست دهه 90 ارائه شود.

تعداد مسیحیان ایران بین 200هزار تا 250هزار نفر تخمین زده شده است.43 ارمنی ها، آشوری ها، و خالدی ها گروه های مذهبی قدیمی تر ایران هستند که هیچ گونه فعالیت تبلیغی انجام نمی دهند. آنها برای بقا ناچارند چنین موضعی در پیش گیرند. کار پروتستان ها و به ویژه گروه های انجیلی خیلی خوب پیش نرفته است و مسیحیان خارج از کشور نیز در فهرست جفای جهانی ( World persecution index)، ایران را در رده هفتم قرار داده اند.44 کلیساها بسته شد،45 بکار بردن زبان فارسی در مراسم مذهبی ممنوع اعلام شد،46 انتشار انجیل محدود شد، 47 و از شرکت مسلمانان (آنها که قبلاً از اسلام برگشته و شدیداً تحت نظر بودند) در مراسم مذهبی به شدت جلوگیری به عمل آمد. با وجود اینکه مجلس ایران در بازنویسی آمار در 1985 رسمیت کلیساها را تایید کرده بود، کلیساهایی که فعالیت های امدادی خود را کنار نگذاشتند در فهرست ثبت نشدند.

نهادیه سازی آزار و اذیت 1997

 

در کمیسیون این سال، نروژ تقاضای غافلگیر کننده ای را مبنی بر تحریم بین المللی ایران به خاطر نقض مستمر و برنامه ریزی شده حقوق بشر مطرح کرد. در این طرح پیشنهادی، به مساله بهاییان و همچنین سلمان رشدی اشارات ویژه ای شده بود. اما در قاطعانه ترین بخش این بیانیه آمده بود که به هیچ عنوان قابل تحمل نیست حقوق بشر در کشورهای ما به این دلیل که ایران می خواهد خود، قانون را به دست گیرد به خطر افتد.85 شایان ذکر است که ویلیام نیگارد (William Nygaard)، ناشر نروژی آیات شیطانی سلمان رشدی در اکتبر 1993 در نروژ مورد ضرب گلوله قرار گرفت (که با وجود اصابت چهار گلوله به بدنش زنده ماند). این حادثه به همراه اعتراضات صریح نیگارد علیه ایران در پی ترورش باعث پررنگ تر شدن تقاضای نروژ برای تحریم ایران شد. با این حال، تقاضای تحریم در هیچ یک از طرح های دیگر کمیسیون، حتی توسط آمریکایی ها که حکم تحریمشان علیه ایران و لیبی به تصویب مجلس سنا و نمایندگان در 1996 و هشت ماه پیش از آن در 5 آگوست 1996 به امضای رئیس جمهور ایالات متحده رسیده بود، پذیرفته نشد.

Syndicate content