Skip navigation.
Home

16آذر :محروميت از تحصيل؛ "مجازات" صدها دانشجوی منتقد

دويچه وله:کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران با انتشار گزارشی به وضعيت ۲۱۷ دانشجوی محروم از تحصيل يا ستاره‌دار پرداخته است. در اين گزارش، دانشجويان از سازوکار محروميت‌های تحصيلی و روند به اصطلاح ستاره‌دار شدن خود گفته‌اند.

کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران به مناسبت روز دانشجو، ۱۶ آذر ۱۳۸۹، گزارش بلندی درباره دانشجويان محروم شده از تحصيل منتشر کرده است. در اين گزارش ليست اسامی ۲۱۷ دانشجوی محروم شده از تحصيل با ذکر نام دانشگاهی که در آن درس مي‌خوانده‌اند وجود دارد. ۲۷ دانشجوی محروم شده از تحصيل نيز در گفت‌وگو با کمپين بين‌المللی حقوق بشر از سازوکار محروميت‌های تحصيلی و روند به اصطلاح ستاره‌دار شدن خود گفته‌اند.

در گزارش کمپين بين‌المللی حقوق بشر مهم‌ترين دلايل محروم شدن از تحصيل دانشجويان چنين ذکر شده است: عضويت در نشريات دانشجويي، شرکت در تظاهرات، عضويت در تشکل‌هايی سياسی همچون دفتر تحکيم وحدت، فعاليت در زمينه حقوق زنان و البته بهايی بودن. ۸ نفر از ۲۷ دانشجويی که کمپين با آن‌ها مصاحبه کرده است بهائی هستند. اين گزارش به دانشجويان محروم شده از تحصيل در ۵ سال گذشته يعنی از سال ۱۳۸۴ تا مهرماه ۱۳۸۹ مي‌پردازد.

هادی قائمي، سخنگوی کمپين بين‌المللی حقوق بشر در گفت‌و‌گو با دويچه وله درباره موضع کمپين بين‌المللی حقوق بشر درباره وضعيت اين دانشجويان چنين مي‌گويد: « به نظر ما نکته بسيار مهم اين است که محروميت‌های تحصيلي، سياست درازمدتی را دنبال مي‌کند. تا در حقيقت کسانی که منتقد هستند و توانايی اين را دارند که منتقد وضع موجود باشند، حالا چه در دانشگاه و چه در هر جای ديگری کلا از لايه‌های مديريتی آينده کشور چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی حذف شوند. مي‌خواهند در سال‌های آينده کسانی که دارای درجه‌های عالی علمی هستند شامل هيچ کدام از اين معترضان نباشند. ما اين را يک روند بسيار خطرناک مي‌بينيم برای آينده کشور که چنين مغزهای متفکر و منتقدی که مي‌توانند به شکوفايی کشور کمک کنند از اين فرصت محروم شوند.»


دانشجويان ستاره‌دار


اما کمپين بين‌المللی حقوق بشر چه‌گونه توانسته نام ۲۱۷ دانشجوی محروم شده از تحصيل را باذکر جزئياتی همچون نام دانشگاه، رشته‌ای که در آن درس مي‌خوانده‌اند، دلايل محروميت از تحصيل و... را به‌دست بياورد؟


سخنگوی کمپين در جواب اين سوال به دويچه وله مي‌گويد: «اين گزارش طی چهار ماه گذشته تهيه شده و منابعی که ليست ۲۱۷ نفره از آن درآمده شامل اطلاعات کمپين، اطلاعاتی که فعالين دانشجويی در ايران مهيا کردند، همچنين سازمان‌های بسياری که در اين زمينه تشکيل شد‌ه‌اند، مانند "شورای دفاع از حق تحصيل" و گزارش‌هايی که سازمان‌های ديگری مانند " دفتر ادوار تحکيم وحدت" و سايت‌های دانشجويی معتبر گزارش داده بودند تهيه شده است. ما اين اسامی را از ابعاد مختلف تاييد کرديم و مطمئن شديم که حداقل افرادی است که اسامي‌شان وجود دارد و تعداد بسياري‌شان را هم مستقيما چک کرديم. بايد اضافه کنم که اين اسامی به هيچ وجه کامل نيست و از وقتی که گزارش منتشر شده اسامی جديدی با مدارک برای ما فرستاده شده که به روز خواهد شد. همچنين مي‌دانيم که صدها دانشجوی ديگری که از تحصيل محروم شد‌ه‌اند، ترجيح مي‌دهند به دلايل مختلف اسم‌شان مطرح و علنی نشود.»


عبارت "نقص پرونده" به‌جای ستاره‌ها

در گزارش کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران درباره دانشجويان محروم شده از تحصيل، به پابرجا بودن ستاره‌ها کنار اسامی فعالين دانشجويی منتها به شکل ديگری اشاره شده است. در اين گزارش آمده است: « استفاده از ستاره توسط وزارت علوم، در راستای ساده کردن يک سيستم شماره گذاری از صفر تا ۵ بوده است. کد۱ مانند سه ستاره، برای يک پرونده مردود استفاده می شود. کد های صفر و ۲، مانند دو ستاره بيانگر يک "پرونده ناقص" است. کد ۳ و ۴ يعنی قبولی و کد۵ ، مانند ۱ و ۲ ستاره نشان می دهند که دانشجو بايد تعهد نامه امضا کند.»


در ادامه گزارش کمپين بين‌المللی حقوق بشر درباره ستارها کنار اسامی دانشجويان آمده است: «در عمل، وزارت علوم ديگر روی کارنامه متقاضيان، ستاره چاپ نمی کند، که در واقع فقط فرم ساده تری از کدگذاری از صفر تا ۵ بود. بعضی متقاضيان که سابقه فعاليت های صنفی و دانشجويی دارند و يا بهايی هستند هنوز نامه‌هايی دريافت می کنند که در آن به آنان گفته شده است تا به وزارت علوم بروند و يا وقتی نمی توانند به کارنامه های خود روی اينترنت دست بيابند يا با عبارت "نقض پرونده" روبه‌رو شده ناچار به مراجعه به وزارت علوم می شوند.»


هادی قائمی معتقد است در روند ستاره‌دار شدن دانشجويان وزارت علوم ايران يا نهادهای علمی هيچ دخالتی ندارند. او وزارت اطلاعات ايران را مسئول ستاره‌دار شدن فعالين دانشجويی مي‌داند و مي‌گويد: «مهم‌ترين نکته‌ای که در گزارش کمپين به آن اشاره شده اين است که تمامی اين دانشجويان از نظر علمی قبول شده و واجد شرايط تحصيل بوده‌اند. نکته دوم اين‌که وزارت اطلاعات اين تصميمات را مي‌گيرد. يک نهادی که هيچ ربطی به مراکز علمی و سنجش ندارد. تنها و تنها به دلايل سياسی و به دليل فعاليت‌های دانشجويان وزارت اطلاعات است که افراد را از تحصيل محروم مي‌کند. مگر اين‌که در مواردی تعهدنامه بدهند ويا دانشجويان با آن‌ها همکاری کنند. در حقيقت اين روند جزئی از سلطه وزارت اطلاعات بر نهادهای آموزش عالی ايران است که از طريق دستگيري‌ها و نمونه‌های ديگری هم اين سياست دنبال مي‌شود.»


«وزارت اطلاعات ستاره‌ها را مي‌دهد»

پويان محموديان يکی از ۲۷ دانشجوی محروم شده از تحصيل که کمپين‌بين‌المللی حقوق بشر با آن‌ها مصاحبه کرده گفته است: «...در جلسه سوم شخصی که اطلاعات بسيار جامعی در مورد بنده داشت وارد صحبت دوستانه شد. گفت اگر تعهد کتبی برای عدم فعاليت سياسی بدهم ممکن است مشکلی برای ادامه تحصيلم پيش نيايد. ولی مي‌بايست از آن پس هيچ‌گونه موضع‌گيری پيرامون اتفاقات گذشته و بحث شکنجه‌ها نداشته باشم. همين‌طور پيشنهاد همکاری با وزرات اطلاعات را نيز مطرح کرد. گفت اگر درخواست همکاری با برادران وزارت را قبول کنی و مصداق همکاری هم در رابطه بودن و ديدارهای هفتگی با ماموران را داشتن و عنوان کرد. می گفت صرفا می خواهيم بدانيم نظر شما در مورد فعاليت های دانشجويی چيست و . تضمين می دهم که برای ادامه تحصيلت در مقطع فوق‌ليسانس مشکلی پيش نخواهد آمد. بنده تعهد عدم فعاليت سياسی را پذيرفتم اما درخواست همکاری را رد کردم.»

گزارش تازه کمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران بازه زمانی ۱۳۸۴ تا مهر ماه ۱۳۸۹ را در بر مي‌گيرد. هادی قائمی سخنگوی کمپين درباره اين‌که ستاره‌دار شدن دانشجويان در اين ۵ سال چه روندی را طی کرده است، به دويچه وله مي‌گويد: « در اين پنج سال يعنی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ روی هم رفته دو روند را مشاهده مي‌کنيم. يکی همان دخالت وزارت اطلاعات است، نه تنها در مرحله کميته‌های انضباطی و احضار دانشجويان و تعليق‌شان از تحصيل بلکه در زمينه سنجش و امتحانات کنکور. اين روند در سال‌های قبل وجود نداشته است. اين‌که وزارت اطلاعات در اين حد دخالت کند بي‌سابقه است. وقتی به آمار دانشجويانی که در اين ليست آمده است نگاه مي‌کنيم مي‌بينيم که هر سال سير صعودی داشته به‌خصوص در سال تحصيلی کنوني، تعداد دانشجويان محروم از تحصيلی که اسامي‌شان را توانسته‌ايم جمع کنيم بالاتر از ۵۰ نفر بوده است. روی هم رفته کميت اين روند رابطه مستقيمی با سرکوب‌‌هايی که در دانشگاه‌ها در اين چند سال انجام شده، دارد.»


ستاره‌های دانشجويان بهائی


بسياری از ۲۱۷ دانشجويی که اسامي‌شان در ليست کمپين بين‌المللی حقوق بشر به عنوان دانشجويان محروم از تحصيل آمده، بهائی هستند. هادی قائمی معتقد است روند محروميت از تحصيل برای دانشجويان بهايی بسيار شبيه ديگر فعالين دانشجويی است و ادامه مي‌دهد: «دانشجويان بهائی که از تحصيل محروم شده‌اند يا در مرحله کنکور بوده است که به آن‌ها گفته شده پرونده ناقص است و حق ثبت‌نام ندارند يا اين‌که اگر در حين تحصيل در دانشگاه بوده‌اند، شناسايی و بلافاصله اخراج شده‌اند.»


حسين کرمانی
تحريريه: فريد وحيدی

http://www.roshangari.net/as/sitedata/20101207161830/20101207161830.html

 

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options