Skip navigation.
Home

نظر يک حقوقدان در مورد اعلاميه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی

ظر يک حقوقدان در مورد اعلاميه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی

معاون خارجی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، با فهرست کردن نام ۶۰ موسسه و شرکت خارجی، هرگونه هم کاری با آن ها را ممنوع و غيرقانونی اعلام کرد. به گفته وی «شبکه‌های رسانه‌ای، ماهواره‌ای و اينترنتی مثل VOA، راديو فردا، BBC، رادیوهای فرانسه و زمانه نیز مانند سازمان های رژيم صهيونيستی و منافقين و سلطنت طلب، مخالف نظام جمهوی اسلامی معاند، ضد انقلاب و هم سو با جريان فتنه برانداز بيگانه محسوب می‌شوند.»

ماهمنیر رحیمی، طی گفت و گویی با محمد سیف زاده، حقوق دان در تهران ابتدا از وی پرسیده است آیا این اظهار نظر شامل مصاحبه افراد داخل ایران با رسانه های خارج کشور نیز می شود؟

محمد سیف زاده: تا جایی که من در یکی دو روزنامه و سایت خوانده ام، گفته اند که این ها از عوامل براندازی و انقلاب مخملی هستند و این صحبت ها، و با این ها نباید همکاری داشت؛ مسأله مصاحبه را من ندیدم مطرح کرده باشند که خب همیشه منع میکردند این قضیه را.

اما از لحاظ قانونی، یک اصل حقوقی وجود دارد به نام «اصل قانونی بودن جرم و مجازات» که اغلب کشورهای دنیا آن را پذیرفته اند و ما هم از انقلاب مشروطه وارد سیستم حقوقی مان شده و بعد از انقلاب اسلامی هم، به موجب اصل ۳۶ قانون اساسی، و همچنین ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، وارد سیستم اسلامی شده. مفهوم آن این هست که هر فعل یا ترک فعلی را که قانون گذار آن را جرم شناخته باشد، و برایش مجازات تعیین کرده باشد، اصل قانونی بودن مجازات است. بنابراین هیچ کس را نمی توان تعقیب کرد، مگر به موجب قانون. حالا، این قانون، مقصود این فعل یا ترک فعل افراد، توسط چه مرجعی به صورت قانون درمی آید؟ در سیستم حقوقی اغلب دنیا، از جمله کشور ما، قوه مقننه طی مراحلی قانون وضع می کند و تشخیص خواهد داد که جرم چه هست و مجازاتش چه هست. این اتفاق تا به حال [در مورد ارتباط با رسانه های خارج کشور] نیافتاده. بنابراین، اظهارات افراد، هرچه قدر هم مهم باشند، نمی تواند جای گزین قانون بشود. به لحاظ این که افراد قبل از انقلاب مشروطه، اوامر و نواهی خود را بر مردم تحمیل و آن ها را مجازات می کردند، این اصل آمد تا جلوی این نظرات را بگیرد.
بنابراین، وزارت اطلاعات اگر چنین نظری دارد، باید از طریق هیأت وزیران، به مجلس لایحه ای را تقدیم بکنند. اگر آن جا طی مراحلی به صورت قانون درآمد، آن­وقت این مطلب برای مردم لازم الاتباع خواهد بود و اگر جرم بشناسند، خب البته قابل تعقیب خواهد بود. ضمن این که، اگر [آن لایحه فرضی] تصویب شود، این ممنوعیت با اصل آزادی بیان و عقیده، و اصل ۲۴ قانون اساسی، و همچنین تعدادی دیگر از اصول قانون اساسی از جمله اصل ۲۳، در مغایرت کامل خواهد بود.

ماهمنیر رحیمی: جناب سیف زاده، شما هم اشاره کردید به این که قبلا هم مقامات جمهوری اسلامی ایران به افراد داخل کشور تذکر می دادند که با رسانه های خارج کشور مصاحبه نکنند. دستور اخیر، چه فرقی با قبل دارد؟ آیا به معنی اعلام رسمی آن است؟

محمد سیف زاده: من هم تصور می کنم می خواهند رسما با این مطبوعاتی شدن قضیه، مردم بیشتر توجه بکنند که با این ها هم کاری نداشته باشند. چون من ذکر «هم کاری» را دیدم.

ماهمنیر رحیمی: منظور از «هم کاری» دقیقا چه هست؟

محمد سیف زاده: مثلا کارهای تحقیقاتی است، یا افرادی که طرح یا یک کار علمی را برای یک رسانه انجام می دهند.

ماهمنیر رحیمی: آقای سیف زاده، شما همیشه دستی در رسانه ها داشتید. حال با توجه به محدودیت هایی که به هرحال، به خصوص در سال های اخیر، بر رسانه های داخلی وجود دارد، تصور می کنید این اعلام ممنوعیت چه اثری بر اصل اطلاع رسانی آزاد بگذارد؟

محمد سیف زاده: عرض کنم که من یک مطلب را حیفم می آید اول نگویم و آن این است که به موجب اصل ۴ قانون اساسی، مقررات شرعی ما نسبت به سایر قواعد حالت رجحان و برتری دارد. خداوند به قلم سوگند می خورد و خیلی عجیب است این آیه: «و نون و القلم و ما يسطرون.» یعنی سلام به قلم می کند، درود به قلم می فرستد و آن چه به وسیله آن نوشته می شود؛ نمی گوید «آن چه من دوست دارم بنویسد!» خب این خیلی به نظرم قشنگ هست. اما به هر حال این نحوه ی عمل [این نوع دستورها]، بله محدودیت ها را بر رسانه ها و روزنامه های داخل بیشتر تحمیل خواهد کرد.

ماهمنیر رحیمی: اما به هرحال ولی جهان اکنون، جهان ارتباطات هست. در عالم واقع، چه اتفاقی برای اخبار می افتد؟

محمد سیف زاده: درسته، ببینید الان عصر انفجار اطلاعات است. به قول یکی از [خود] مقامات که امروز گفته بود «خبر ظرف یک ثانیه، از این طرف دنیا به آن طرف دنیا می رود.» بنابراین، من تصور نمی کنم با این وسایل ارتباط جمعی و اینترنت، [این گونه اعلام محدودیت ها] تأثیر زیادی بر اطلاع رسانی بگذارد.

منبع : صدای آمریکا

 

 

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options